Skipperopleiding · Examenvoorbereiding
Examenstof theorie
Alles wat u moet studeren voor het beperkt stuurbrevet, het algemeen stuurbrevet en het brevet van yachtman, plus de administratieve stappen om het examen af te leggen.
📘 Beperkt🧭 Algemeen🌊 Yachtman📋 Administratief
Vorm van het theorie-examen
Meerkeuzevragen. De examens zijn modulair en opbouwend: elk brevet bouwt voort op het vorige.
| Deel | Beperkt | Algemeen | Yachtman |
|---|---|---|---|
| Regelgeving | 12 | 10 | 5 |
| Navigatie | 10 | 10 | 18 |
| Veiligheid & manoeuvres | 8 | 10 | 12 |
| Totaal | 30 vragen | 30 vragen | 35 vragen |
| Slagen | 50 % per deel en 60 % in totaal | 50 % per deel en 60 % in totaal | 60 % |
Welke delen moet u reserveren? Deel 1 = beperkt stuurbrevet · Deel 2 = aanvulling algemeen · Deel 3 = aanvulling yachtman.
Algemeen stuurbrevet: delen 1 + 2. Brevet van yachtman: delen 1, 2 + 3.
Algemeen stuurbrevet: delen 1 + 2. Brevet van yachtman: delen 1, 2 + 3.
De examenstof per brevet
Klik op een brevet om de details te zien.
Beperkt stuurbrevet – Deel 130 vragen
Navigatie
- Getijden en stromingen: stroming, stroomopwaarts, stroomafwaarts
- Betonning: Europees SIGNI-systeem (vorm, kleur, lichten, tekens), gevaarlijke punten, bijzondere merktekens, vaargeulen, haveningangen
- Instrumenten: dieptemeter, log, basiskennis marifoon (VHF)
- Kaart van de waterwegen (NGI 1:250.000): schaal, diepten, afstanden (km) en snelheden (km/u), symbolen, reisplanning (bruggen, sluizen, DNG), vaartijd
- Berichten aan de scheepvaart: welke, waar te vinden, onderbrekingen
Manoeuvres & weer
- Soorten pleziervaartuigen en voortstuwing, schroef en roer, basismanoeuvres
- Basisweerberichten: zicht, wind, vaargebied
Veiligheid
- Buitenboord- en binnenboordmotoren: controles (brandstof, koeling, olie, elektriciteit), benzine vs diesel
- Brand: preventie, brandklassen, blusapparaten, blusdeken
- Gas aan boord, waterlekken en lenspompen
- Verplichte reddingsmiddelen en boorddocumenten
- Man over boord, noodsignalen op de binnenwateren, vervuiling, elektrolyse en anodes
- Eerste hulp: reanimatie, verdrinking
Regelgeving
- Algemeen reglement voor de scheepvaart op de waterwegen van het Rijk
- Algemeen politiereglement voor de scheepvaart op de binnenwateren
- Reglement voor de Gemeenschappelijke Maas
- Reglement voor het kanaal van Brussel naar de Rupel en de haven van Brussel
Aanvulling algemeen stuurbrevet – Deel 230 vragen
Navigatie
- Getijden: volledige woordenschat, getijdentabellen, waterhoogte berekenen met de regel van twaalfden
- Betonning: IALA-systeem regio A
- Instrumenten: GPS (waypoints, GOTO, MOB, COG, SOG, ETA, XTE…), magnetisch kompas (fouten en correcties), AIS (CPA, TCPA), marifoon en de beperkingen van de gsm op zee
- Zeekaart: geografische coördinaten, mercatorprojectie, zeemijl, symbolen, kaartnul (LAT), WGS 84
- Navigatie: Ware / magnetische / kompasnoord, variatie en deviatie, koers door het water en over de grond, stroming en drift, gegist bestek, kompaskoers, ETA, motorbereik
- Peilingen: waar, magnetisch, kompas, positie bepalen, varen op een geleidelijn
Manoeuvres & weer
- Ankeren: soorten ankers en techniek
- Synoptische kaarten: hogedrukgebieden, lagedrukgebieden, isobaren, warme en koude fronten
- Wind en de schaal van Beaufort, mist, onweer en buien (cumulonimbus), zee- en landbries
Veiligheid
- Motoronderhoud: batterijen, diesel ontluchten, thermostaat, impeller, waterfilter
- Gasinstallatie en detector, reddingsmiddelen, documenten
- Man-over-boordmanoeuvres, noodsignalen en pyrotechniek, Belgische reddingsdiensten
- Slepen, mariene vervuiling (Marpol), verbruik en bereik, radarreflector
- Eerste hulp: evacuatie, bloedingen, shock, breuken, onderkoeling/oververhitting, zeeziekte
Regelgeving
- Internationale bepalingen ter voorkoming van aanvaringen op zee (COLREG, zonder verkeersscheiding en radar)
- Beneden-Zeeschelde, kanaal Gent-Terneuzen
- Belgische territoriale zee, kusthavens en stranden
- Koninklijk besluit betreffende de pleziervaart
Aanvulling brevet van yachtman – Deel 335 vragen
Navigatie
- Getijden: oorsprong (maan, zon), invloed van luchtdruk en wind, waterhoogteberekeningen met standaard- en secundaire havens, coëfficiënten (SHOM), NAP
- Instrumenten: Geavanceerde GNSS (layline, VMG, CTE, DOP, SBAS/DGPS, ankerwacht), plotters en raster-/vectorkaarten, fluxgatekompas, NAVTEX
- Communicatie: Marifoon-DSC, EPIRB- en SART-bakens
- Buitenlandse kaarten en publicaties (Nederland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Duitsland), deviatiekromme, stroomatlas
- Navigatie over meerdere uren: gegist bestek, opeenvolgende koersen, vectorconstructie, ETA
- Peilingen: relatieve peiling, plaatsbepaling met drie peilingen, verzeilde peiling
- Logboek, tijdzones (UTC, BST, CET, CEST…)
Manoeuvres
- Manoeuvres bij slecht weer (motor en zeil), werking van de zeilen
- Man over boord onder zeil, nautische etiquette
Weer
- Atmosfeer, luchtmassa’s, convectie, corioliskracht, geostrofische wind, wet van Buys-Ballot
- Wolken en neerslag, storingen op het noordelijk halfrond, typische zomer-/wintersituaties
- Regionale winden in de Middellandse Zee (mistral, tramontane, meltemi, sirocco…)
- Synoptische kaarten, GRIB-bestanden, zeeweerberichten (Met Office, KMI, Météo-France…)
Veiligheid
- 2- en 4-taktmotoren, storingsdiagnose, olie verversen, brandstoffilter
- Bliksem, lekken herstellen, 12V-elektriciteit en batterijen
- Stabiliteit (metacentrum, drukkingspunt, oprichtend koppel), lifelines
- SAR, het schip verlaten, communicatie met een helikopter, slepen over lange afstand
- Meerdaagse overtochten met nachtvaart, SOLAS, stormtechnieken
- Eerste hulp ver van hulpdiensten, medische bijstand via de radio
Regelgeving
- Uitgebreide COLREG: verkeersscheidingsstelsels (regel 10), radar bij beperkt zicht, lichten en dagmerken, geluidsseinen, bijlagen II en IV
Administratief
Wanneer hebt u een brevet nodig, welk kiest u en hoe schrijft u zich in voor het examen.
Inschrijven voor en afleggen van het theorie-examen
Online inschrijven op de website van de FOD Mobiliteit : Scheepvaart › Pleziervaart › Bestuurder › Examens › Theoretisch examen.
Hebt u al een Belgisch brevet? Reserveer enkel het deel dat u nog mist of minder dan 3 jaar geleden niet behaalde.
📍 Brussel
Vooruitgangstraat 56, 1210 Brussel
Donderdag 9u – 12u (en 13u – 15u in drukke periodes)
📍 Antwerpen
Entrepotplaats 1 bte 7, 2000 Antwerpen
Donderdag 10u – 12u en 13u – 15u
📍 Oostende
Natiënkaai 5, 8400 Oostende
Dinsdag 10u – 12u en 13u – 15u
📍 Namen
Rue des Bourgeois 7, blok C, 5000 Namen
Maandag 10u – 12u en 13u – 15u
Indicatieve openingsuren, controleer ze voor u zich verplaatst.
Wanneer hebt u een vaarbewijs nodig?
- Om overal in Europa een boot te huren: algemeen stuurbrevet
- Als de boot voor commerciële of professionele doeleinden wordt gebruikt: brevet van yachtman
Welk brevet voor welke zone?
| Zone | Beperkt | Algemeen | Yachtman |
|---|---|---|---|
| 0 · Afgesloten waters | ✓ | ✓ | ✓ |
| 1 · Binnenwateren verbonden met de zee | ✓ | ✓ | ✓ |
| 2 · Beneden-Zeeschelde | ✓ | ✓ | |
| 3 · Kusthavens | ✓ | ✓ | |
| 4 · Zee, tot 6 mijl | ✓ | ✓ | |
| 5 · Van 6 tot 60 mijl | ✓ | ||
| 6 · Van 60 tot 200 mijl | ✓ |
Uitzondering: voor privégebruik is het algemeen stuurbrevet geldig in de hele Belgische territoriale zee en de EEZ. Voorbij 200 mijl (zone 7): brevet van yachtnavigator.
Voorwaarden om het brevet te behalen?
- Minimumleeftijd: 16 jaar (inschrijven voor het examen kan vanaf 15 jaar)
- Medisch attest
- Theorie- en praktijkexamen geslaagd (binnen 3 jaar, in eender welke volgorde)
Documenten om te downloaden
PDF (Engels)Examenstof theorieBeperkt, aanvulling algemeen en aanvulling yachtmanDownloaden ↓PDF (Engels)Administratieve vragenBrevetten, zones, voorwaarden, inschrijving en examencentraDownloaden ↓
Bereid het theorie-examen met ons voor
7 dinsdagavonden in Brussel of online, met de examensimulatie inbegrepen (≈ 1.000 vragen). Aparte sessie bij voldoende inschrijvingen: data nog te bepalen.